dolar amerykański(USD): 2,8673



Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy historii. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Flaga Edwarda Englanda

Pirat – osoba, która napada w celu rabunkowym używając statku lub łodzi. Piraci atakują zwykle inne statki, ale mogą również napadać cele nabrzeżne.

W przenośni termin "pirat" stosowany jest również wobec szeregu innych osób, np. kopiujących i sprzedających nielegalnie nośniki z utworami artystycznymi, szczególnie z muzyką, w podobny sposób wzbogacających się na handlu nielegalnym oprogramowaniem komputerowym lub korzystających z takiego oprogramowania, nielegalnie nadających na falach radiowych, drastycznie łamiących niektóre przepisy ruchu drogowego (szczególnie dotyczące ograniczenia prędkości oraz prawa pierwszeństwa), podpinających się pod cudze linie telefoniczne (phreaker) itd. (zobacz: piractwo medialne, cracker, hacker).

Spis treści

edytuj Historia

Pyle pirates treasfight.jpg

Piractwo istniało od początków komunikacji morskiej. Najbardziej znanymi piratami byli piraci berberyjscy, również japońscy atakujący wybrzeża Chin. Rozkwit piractwa przypadł na XVI-XVII w., kiedy różni awanturnicy atakowali hiszpańskie statki przewożące złoto i srebro do ojczyzny.

Epoka nabrała specyficznego, romantycznego klimatu dzięki książkom, hollywoodzkim filmom oraz m.in. grze firmy LucasArts o nazwie The Secret of Monkey Island. Opowieści o piratach charakteryzują się specyficzną atmosferą, z powtarzającymi się wątkami hiszpańskich galeonów, ukrytych skarbów, do których prowadzi tajemnicza mapa, rafy koralowe, dzikie dżungle Karaibów, czarna flaga z namalowaną białą czaszką i piszczelami tzw. Jolly Roger.

Oprócz piractwa o charakterze typowo bandyckim, nastawionego na zyski prywatne piratów, rozwinęła się również oficjalna, zinstytucjonalizowana forma piractwa, dotowana i chroniona przez władców państw, a często i przez konkretne miasta nadmorskie. Więcej informacji na ten temat znajduje się pod hasłami bukanier, kaper oraz korsarz.

Obecnie wody Atlantyku są wolne od piractwa. Jednak na niektórych akwenach (gł. Azja Południowo-Wschodnia) ciągle jeszcze żegluga nie jest w pełni bezpieczna.

Do pirackich statków, na jakich pływano na terenie Morza Karaibskiego w XVI, XVII i w XVIII w. zaliczyć należy (w kolejności od najmniejszego do największego): pinasę (mały okręcik, zwykle wykorzystywany jako eskorta), slup (większy, bardzo zwrotny, z chęcią eksploatowany przez piratów), bryg (statek średniej wielkości, najczęściej kupiecki), bark (większy statek kupiecki), i galeon (wielki statek handlowo-wojskowy).

Stanowczą walkę z piractwem władze państw morskich podjęły na początku XVIII wieku. Zwykle wieszano ich na szubienicy publicznie. Kapitan William Kidd zawisł na stryczku w 1701. Problem piractwa istniał nadal na przełomie XVIII i XIX wieku, stając się m.in. jednym z głównych tematów polityki zagranicznej nowo utworzonych Stanów Zjednoczonych. Piractwo na wybrzeżu berberyjskim (Afryka Północna) i częste ataki na amerykańskie statki stanowiły argument za ściślejszą strukturą polityczną państwa. W odpowiedzi na zagrożenie pirackie utworzono też US Navy. Na początku XIX wieku doszło do dwóch wojen berberyjskich. Casus belli stanowiła piracka działalność państewek północnoafrykańskich[1].

edytuj Piractwo w XXI wieku

Obecnie za najbardziej niebezpieczne rejony pod względem zagrożenia piractwem uchodzą: Karaiby, zatoka Adeńska, Cieśnina Malakka[2].

edytuj Znani piraci

Karykatura pirata

edytuj Książki o piratach

edytuj Filmy


edytuj Gry komputerowe

edytuj Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Lawrence A. Peskin, Afrykańscy piraci? Ten sam problem mieliśmy 200 lat temu, "Histmag.org", 30 maja 2009.
  2. ↑ Krzysztof Baranowski. Gdzie napadają?. „Jachting”. 2005. nr 7/2005. 
  3. ↑ Helena Leman. Porwany przez piratów. „Przegląd”. 2002. nr 4/2002. Ss. s.. 
  4. ↑ Firmy płacące okup nie przyznają się oficjalnie do wysokości okupu, takie sumy natomiast podawane są w informacjach prasowych
  5. ↑ Firma hiszpańska nie przyznaje się oficjalnie do zapłacenia okupu, prasa światowa powołuje się na źródła somalijskie
  6. ↑ Wojsko ścignie piratów w Somalii. „Gazeta Wyborcza”. 4 czerwca 2008. nr 129.5739. Ss. s.12. 
  7. ↑ Leszek Szymowski. Pod piracką banderą. „Gazeta Polska”. 9 czerwca 2008. nr 23. Ss. s.16. 

HOT NEWS !

Jacek Kurski znów złamał przepisy drogowe. Tym razem europoseł PiS pędził za szybko drogą przez Człuchów w województwie pomorskim - dowiedział się reporter RMF FM Wojciech Jankowski. Do zdarzenia doszło kilka miesięcy temu, ale dopiero teraz rozszyfrowano twarz kierowcy z zapisu z fotoradarów. [read more]

Komisja Nadzoru Finansowego sprawdza, czy w trakcie dzisiejszej sesji giełdowej doszło do manipulacji - ustalił Krzysztof Berenda z redakcji ekonomicznej RMF FM. Decyzja o wszczęciu śledztwa zapadła tuż po godzinie 15, kiedy nagle giełda "wystrzeliła". [read more]

Na oddział psychiatryczny więziennego szpitala w Krakowie trafił mieszkaniec Nowego Sącza, który we wtorek zabił swoją trzyletnią córkę. Zabójca przyznał, że cierpiał na problemy psychiczne; jako motyw zbrodni podał głęboką depresję. Co dalej stanie się z dzieciobójcą, będzie zależało od opinii biegłych psychiatrów. [read more]

Pracownica Urzędu Skarbowego w Piekarach Śląskich przez siedem lat systematycznie kradła pieniądze podatników - ustalił reporter RMF FM Marcin Buczek. Na razie policja zgromadziła dowody na przywłaszczenie ponad 60 tysięcy złotych. Zdaniem funkcjonariuszy, kobieta mogła jednak ukraść ponad 200 tysięcy. [read more]

Podczas zatrzymywania jadącego autem mężczyzny, podejrzewanego o zbrodnię i udział w gangu, rzeszowscy policjanci musieli użyć broni. Kierowca chciał przejechać ubranych po cywilnemu funkcjonariuszy. [read more]

ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi |